Кітапханадағы жасанды интеллект (ЖИ)

Жасанды интеллект туралы

Жасанды интеллект (ЖИ) — бұл машиналардың (бағдарламалардың) интеллектуалдық тапсырмаларды орындау қабілеті: мәтінді талдау, аудару, бейне жасау, оқуға көмектесу және т.б.

Білім беру саласындағы ЖИ мүмкіндіктері:

• Қажетті ақпаратты тез табуға көмектеседі;

• Эссе немесе баяндама құрылымын ұсынуға бағыт береді;

• Орфография мен грамматиканы тексереді;

• Тесттер, жоспарлар және презентациялар жасайды.

Танымал ЖИ-қызметтердің мысалдары:

• ChatGPT – сөйлесу, мәтін генерациясы;

• Copilot (Microsoft) – жазуға және кодтауға көмек;

• Grammarly – грамматика мен стильді тексеру;

• You.com, Google Gemini – интеллектуалды іздеу жүйелері.

Оқуда ЖИ-ді қалай қолдануға болады

1. Эссе мен реферат жазу:
ЖИ көмегімен жоспар құруға, дәлелдерді таңдауға және дайын мәтінді қателерге тексеруге болады.

2. Емтиханға дайындалу:
ЖИ күрделі тақырыптарды қарапайым тілмен түсіндіреді, тірек-конспектілер жасауға көмектеседі.

3. Мәтінді аудару және редакциялау:
ЖИ-ді қазақ, орыс және ағылшын тілдерінен аудару үшін және стильді жақсарту мақсатында пайдалануға болады.

(Қадамдық нұсқаулық, сұрақ қою мысалдары және ұсыныстар берілген)

«Кітапханадағы ЖИ: қадамдық нұсқаулық»

(ЖИ-қызметтеріне қол жеткізу жолдары, сілтемелер, оқу залында ЖИ-мен жұмыс істеу тәртібі)

«ЖИ және академиялық адалдық»

(ЖИ-ді дұрыс пайдалану және колледж ережелерін бұзбау жөніндегі еске салу)

Егер қажет болса, кітапхана үшін буклеттер мен шағын презентациялар дайындауға болады.

Маңызды!
ЖИ — көмекші құрал, бірақ ол жұмысты толық сіздің орныңызға орындамауы тиіс.
Оны саналы және адал түрде пайдаланыңыз.

Оқытушыларға арналған ЖИ мүмкіндіктері

• Тапсырмалар мен тесттер құру:
  ChatGPT немесе Copilot таңдалған тақырып бойынша тест сұрақтарын, тапсырма мысалдарын, талқылау сұрақтарын дайындай алады.

• Сабақ жоспарлары мен конспектілерін әзірлеу:
  Кілт сөздер бойынша ЖИ сабақ құрылымын, іс-шара жоспарын, интерактивті тапсырмаларды ұсынады.

• Мәтіндерді талдау және жұмыстарды тексеру:
  ЖИ стильдік қателерді табуға және жазбаша жұмыстарды тексеруді жеңілдетуге көмектеседі.

Мысал:
Оқытушы ЖИ-ге «Мектепке дейінгі ұйымдарда ата-аналармен жұмыс түрлері» тақырыбын береді — нәтижесінде әдістемелік сабақтың жоспарын алады.

Этикалық нормалар мен ережелер

ЖИ арқылы не істеуге болады:
✔ Көмекші ретінде пайдалану (идеялар, тексеру үшін)
✔ Грамматика мен стильді тексеру
✔ Мысалдар мен түсіндірмелер сұрау

Не істеуге болмайды:
✘ Дайын мәтіндерді өзгеріссіз көшіру
✘ ЖИ жұмысының нәтижесін өз еңбегіңіз ретінде ұсыну
✘ Авторлық құқықты бұзу

Авторлықты көрсету:

Егер жұмысыңызда ЖИ пайдаланылса, оны сілтеме арқылы немесе ауызша түрде мұғалімге хабарлаңыз.

Академиялық адалдық — басты қағида.
Жасанды интеллект — ойлаудың орнына емес, оны толықтыратын құрал.